Cà phê dễ làm say đắm. Người ta nói “Một ngày thật tệ nhưng có cà phê, thì vẫn hơn một ngày đẹp nhưng thiếu vắng hương vị đó”.

Nếu bạn cũng như mình, thuộc nhóm những người vừa đủ yêu hương vị của cà phê, nhưng lại hay gọi chỉ một vài thức uống quen thuộc. Thường là vì bối rối khi đứng trước menu với hàng chục tên gọi. Thì bạn không thể bỏ qua bài viết này.

Không bàn đến việc hoặc bạn là người rất sành cà phê (Xin chào bạn Barista! Nương tay với bài viết của mình nhé ;)). Bạn biết rõ hàng loạt tên gọi đó sẽ có hương vị hay thành phần thế nào. Nhưng hẳn bạn cũng khó có thể biết hết tất cả các loại đồ uống từ Cà phê trên khắp Thế giới.

Có bao nhiêu đồ uống từ cà phê trên khắp thế giới? Là tín đồ của cà phê liệu bạn đã khám phá hết chưa?

Bài viết này sẽ giúp bạn khám phá những kiến thức hay ho về chúng.

Sẽ không phải chỉ là những định nghĩa đơn thuần. Bài viết tổng hợp những thông tin mình cảm thấy bổ ích. Cũng như những cái nhìn liên quan, các so sánh để phân biệt một cách rõ ràng. Bạn sẽ có một cái nhìn tổng quát mà không phải thắc mắc liệu cái này khác cái kia như thế nào.

Mình đã góp nhặt những điều thú vị nhất rồi, giờ thì cùng khám phá nhé!

Từ lịch sử khám phá đến “kho tàng” đồ sộ mê đắm hơn 1 nửa thế giới

Thời gian giãn cách xã hội, có những ngày thèm thuồng ly cappuchino nóng. Mình chợt nhận ra giống như mình tương tư cà phê nhưng lại chẳng rõ về đối phương có bao nhiêu “hương vị”. Với quyết tâm tìm cho ra lẽ với mục tiêu khi trở lại, đứng trước menu và tự tin chọn một món mới. Mình sẽ khám phá từng hương vị trong kho tàng khổng lồ ấy.

Có hàng loạt những con số thú vị chứng tỏ độ “hot” của cà phê. Một khi đã tìm hiểu, bạn sẽ nhận ra những kiến thức cực kì hay ho.

Và bạn cũng sẽ ngạc nhiên khi biết rằng, có đến hơn 40 (thậm chí 60) loại đồ uống từ Cà phê trên khắp thế giới.

Vì sao mình chỉ có thể nói về một con số ước lượng? Vì chúng ta sẽ không thể nào khẳng định có thể biết hết mọi ngóc ngách trên thế giới này, đang có những loại thức uống tuyệt vời nào. Và người yêu Cà Phê lại không ngừng sáng tạo món mới mỗi ngày.

Giống như chỉ tình cờ người chăn dê khi xưa phát hiện ra những chú dê đang ăn 1 loại trái lạ. Vậy mà thoắt cái đến nay. Loại hạt trong trái năm xưa đã trở thành thức uống phổ biến được yêu thích trên toàn thế giới.

Như câu chuyện hết sức tình cờ, chàng chăn dê mang tên Kaldi quan sát và thấy những chú dê của mình tăng động sau khi ăn những trái dại ven đường. Từ câu chuyện ngụ ngôn đó kéo dài cho đến nay, loại hạt đó trở nên phổ biến và được ưa chuộng trên toàn thế giới.

Lịch sử cà phê đã ghi nhận hàng loạt những thức uống từ thuở ban đầu với những hình thức cơ bản nhất. Cà phê đã đi cả một chặng đường dài với đầy những sự sáng tạo mới. Từ đó hình thành văn hoá thưởng thức và nền công nghiệp chế biến, pha chế cà phê đầy kì công trên khắp thế giới.

Việc tìm hiểu kĩ càng về cà phê, những nguyên liệu, thành phần tạo nên li cà phê mà bạn thường uống. Sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quát hơn cũng như cảm nhận được rõ những giá trị trong từng ngụm. Sự thấu hiểu, luôn là yếu tố cấu thành một mối quan hệ bền chặt. Mối quan hệ với Cà phê.

Hạt cà phê – giống loài khởi sự hương vị

Bạn có đang vội không?

Nếu không, khoan hãy nói về những thức uống mà chúng ta sẽ biết ở phần tiếp theo.

Mình muốn bạn cùng tìm hiểu về bản chất, thành phần quan trọng nhất để tạo nên hương vị của những món đồ uống say đắm kia. Chính là hạt cà phê. Chúng ta cùng điểm qua danh sách những loại hạt cà phê phổ biến nhất hiện nay nhé.

Hạt Robusta

Robusta là một giống cà phê phổ biến tại Việt Nam mà chúng ta thường hay gọi bằng cái tên thông dụng là cà phê vối. Để nhận biết được đâu là hạt Robusta, yếu tố thị giác sẽ giúp bạn thông qua việc nhìn vào rãnh giữa của hạt. Robusta có đường rãnh thẳng, hạt nhỏ và tròn ở 2 đầu. Hàm lượng caffeine trong hạt cà phê chiếm khoảng từ 1.8 – 4%. Cà phê Robusta sau khi rang có màu nâu sẫm, vị đắng như hương vị của sô-cô-la đen, mùi thơm dịu dàng, rất phù hợp với thức uống truyền thống của Việt Nam – cà phê sữa đá.

Sinh trưởng thuận lợi với khí hậu và thổ nhưỡng vùng nhiệt đới. Nhiệt độ dao động 24 – 29ºC, lượng mưa từ 1550 – 2000mm, độ cao 800 – 1000m so với mực nước biển. Nên Robusta cực kì phù hợp với vùng Tây Nguyên Việt Nam có đất bazan giàu dinh dưỡng.

Bạn có thể dễ dàng nhận diện cà phê Robusta. Với thân cây cao từ 200 – 900m, tán rộng và lá lớn, trái chín tròn to màu đỏ sẫm. Việt Nam cũng là nước đứng đầu về xuất khẩu hạt Robusta trên thế giới. Riêng trong nước Robusta chiếm đến 90% tổng sản lượng cà phê.

Hạt Arabica

Khác với vị đắng đặc trưng của Robusta, hạt Arabica (hay còn được gọi là cà phê chè). Được ưa chuộng hơn ở Âu Mỹ hương vị đặc trưng.Thành phẩm từ hạt Arabica là cốc cà phê với hương thơm ngào ngạt, nhiều tầng lớp mùi phức tạp, vị thanh nhè nhẹ xen kẽ vị chua, thể chất mỏng và dư vị ngào ngạt.

So với Robusta, Arabica chứa hàm lượng caffein thấp hơn, khoảng 1 – 2%. Vì vậy Arabica còn được xem là thích hợp cho những người sành cà phê và phụ nữ bởi sự tinh tế nó mang lại.

Để có thể dễ dàng phân biệt được hạt Arabica, trực quan bằng mắt sẽ giúp bạn thông qua rãnh hạt cà phê. Hạt Arabica có rãnh cong lượn sóng, hai đầu hạt nhọn và có hình oval.

Vì tính chất của hạt Arabica chứa nhiều tầng lớp hương vị, việc khai thác những mùi vị đặc trưng đó thông qua giai đoạn rang cà phê, các nhà rang hướng tới rang hạt Arabica từ nhạt đến đậm vừa để có thể lưu trữ được hoàn toàn mùi hương đặc trưng của loại hạt đó.

Điều kiện sinh trưởng của Arabica

Arabica sinh trưởng ở độ cao khoảng 1500m so với mực nước biển. Được xem là loài cây trồng kén địa lí vì khá khó tính và không dễ trồng. Khí hậu vùng trồng Arabica phải là khí hậu ôn đới mát mẻ quanh năm (tốt nhất từ 15 – 24ºC). Lượng mưa trung bình 951 – 1100mm. Giống này được cho rằng được trồng ở nơi càng cao thì hương vị càng ngon. Cây cà phê Arabica thường bị sâu bệnh trong điều kiện thời tiết không thuận lợi, vì vậy ở Việt Nam rất ít vùng có thể trồng được.

Tuy nhiên trên thế giới, Arabica chiếm đến 70% sản lượng cà phê toàn cầu, đủ cho thấy sức hấp dẫn của loại hạt cà phê này.

Hạt Liberia (hay cà phê Cherry)

Hạt cà phê Cherry (hay còn gọi là Cà phê mít/Liberia). Được xem là loại cà phê dễ chịu nhất vì sức sống cao, kháng sâu bệnh tốt. Giống hạt Cherry có thể chịu hạn, cần ít chăm sóc mà cũng vẫn cho hạt.

Trái giống Cherry có hình bầu dục, hạt có màu vàng bóng rất đẹp. Cái tên cà phê mít còn tới từ kích thước lá to như lá mít. Hương vị đặc trưng của hạt Cherry là vị chua, ít đắng, hương thơm nhẹ. Hương vị này được cho là phù hợp với phái nữ. Tuy nhiên nhu cầu sử dụng hạt Cherry lại rất thấp, cộng với năng suất không cao nên ít được trồng và dần bị quên lãng. Hiện chúng chỉ chiếm 1% sản lượng tiêu thụ trên Thế Giới.

Tuy nhiên, nhờ tính chất kháng sâu bệnh tốt đặc biệt. Cây giống Cherry thường được dùng gốc để ghép với Robusta, nhằm tạo đề kháng giúp tăng khả năng kháng sâu bệnh cho cây.

Nói thêm 1 chút về cái tên. Loại cà phê này được tìm thấy lần đầu tiên lại Trung Phi từ Liberia, Uganda và Angola vào năm 1843. Nên có thể chắc chắn Liberia (Coffee Excelsa) là tên đúng nhất theo vùng đất loại hạt này được tìm ra. Tuy nhiên những tài liệu ở Việt Nam gọi là hạt Cherry.

Lại có ý kiến nói rằng, Cherry là từ chỉ chung cho những quả cà phê chưa bóc tách vỏ.

Vậy theo bạn, cách gọi nào mới là đúng nhất về giống Liberia này?

Hạt Culi

Culi vốn không phải là một giống cà phê. Nhưng bạn cũng sẽ bắt gặp trên thị trường nên mình cũng xếp nó vào nhóm hạt thông dụng vì nó khá đặc biệt.

Hạt Culi chính là cách gọi để phân loại những cá thể đột biến của hạt tươi từ 2 dòng Robusta và Arabica. Tức là, giữa vô vàn hạt Arabica hay Robusta bình thường, sẽ chỉ xuất hiện khoảng 5% hạt Culi với chỉ 1 nhân hạt trong trái. Những trái cà phê này sẽ được phân loại riêng trong quá trình thu hoạch.

Photo by Coffee Gear Spy (trái), dulichtaynguyen.org (phải)

Hình dáng Culi sẽ tròn, kết cấu đặc vì hưởng gen đột biến. Thế nên những thành phần như cafein, hương vị, mùi hương trong hạt đều chiếm tỉ lệ cao hơn hạt bình thường. Ví dụ như Culi Robusta sẽ có lượng cafein cao hơn, vị đắng đậm hơn cũng như nước pha càng sóng sánh. Hạt Culi Arabica sẽ có mùi hương dậy hơn, vị ngon thanh hơn…

Chính vì tỉ lệ đột biến hiếm nên hạt Culi có sản lượng thấp, kéo theo đó giá thành lại rất cao.Vì vậy, sử dụng hạt Culi sẽ không phổ biến trong kinh doanh cà phê thương mại. Nên có lẽ bạn sẽ ít có cơ hội thưởng thức những món đồ uống từ hạt này ở các quán cà phê.

Tuy nhiên, bạn có thể tự mua chúng và pha chế tại nhà, hoặc nếu bạn là một Barista. Thử trải nghiệm rồi so sánh với thức uống pha bởi các hạt thông thường. Hãy xem chúng có khác biệt lớn thế nào nhé.

Từ 3 đại diện chính

Cùng với Arabica và Robusta, cà phê Cherry là 3 đại diện chính của nền cà phê thế giới. Từ 3 giống hạt này, chúng phát triển thêm thành những giống nhánh nhỏ khác.

Vậy nên qua thời gian những giống cà phê mới đã được nhân giống phát triển, tạo nên sơ đồ cây giống cực kì đồ sộ. Tuy nhiên chúng ta không cần tìm hiểu quá chi tiết ở bài này. Chúng mình chỉ giới thiệu cơ bản những loại hạt làm nên những món đồ uống phổ biến.

Về chi tiết hơn, mời bạn tham khảo hình ảnh mô tả “Coffee Family Tree” để hình dung được rõ hơn nhé.

Tạo nên sự khác biệt hương vị

Tuy nhiên, cà phê là để sáng tạo tuỳ theo sở thích hương vị chứ không khuôn khổ theo từng loại nào.

Vì cà phê không chỉ có đắng gắt hay chua thanh. Cà phê là tổ hợp của những tầng hương vị hoà quyện ngẫu hứng. Thế nên từ những vùng đất khác nhau, khẩu vị mỗi vùng miền, công thức của mỗi quán xá khác nhau, chúng ta lại có cái gọi là “ngon”, “dở”.

Người ta có thể phối trộn các loại hạt theo tỉ lệ khác nhau, để tạo ra được những tầng hương vị mong muốn.

Hạt Robusta đặc biệt bởi vị đắng mạnh mẽ. Sẽ phối trộn cùng Arabica với vị chua thanh đặc trưng và mùi hương. Chúng sẽ quyện vào nhau tạo nên những sự kết hợp khác biệt cho từng món đồ uống.

Và bây giờ có lẽ đã đến lúc, chúng ta cùng nếm hương vị từ những thức hạt này được kết hợp với những nguyên liệu khác nữa. Tất cả sẽ mở ra cả một thế giới phong phú từ Cà Phê.

Cà phê đen – căn bản và nguyên chất

Chúng ta đã nói về những điều sơ khởi và nền tảng cơ bản của cà phê. Vậy cùng tìm hiểu những món đồ uống từ những ngày đầu căn bản nguyên vị nhất.  Đến những thức uống đã trở nên phổ biến hằng ngày. Và cuối cùng sẽ là những sáng tạo đột phá.

Black Coffee – Cà phê đen

Cà phê đen là chiết xuất nguyên chất từ cà phê sau khi đã xay. Hương vị nguyên chất đắng gắt với hậu vị kéo dài, chất nước đen sóng sánh, lượng caffeine đủ bừng tỉnh cho một buổi sáng.

Ở Việt Nam, thường dùng cách pha phin. Còn trên thế giới, có những cách pha cà phê đen khác bằng các dụng cụ đun nóng với bình Moka, hoặc ngâm, chiết xuất qua hơi nước đun nóng trong bình thuỷ tinh, hoặc dụng cụ chuyên biệt bằng đồng thau…

Tuy căn bản đều là Black Coffee, nhưng cà phê đen lại có nhiều cái tên khác được đặt theo các phương pháp chiết xuất. Và mình tin, với mỗi phương pháp sẽ tạo ra những hương vị riêng.

Đen cũng có đen này đen nọ đúng không nào? Vậy hãy điểm danh xem có bao nhiêu “Đen” được gọi tên riêng bạn nhé!

Cà phê phin

Thứ cà phê dân dã nhất Việt Nam không thể không nói tới cà phê phin.

Chiếc phin cà phê xuất phát từ Nam Ấn với cái tên “Madras Coffee Filter” từ những năm 1670. Sau này Pháp xâm chiếm 1 phần Đông Ấn và Nam Ấn rồi phát triển hoạt động giao thương.

Có lẽ từ đó, chiếc phin cà phê cũng du nhập tới Việt Nam cùng với cây cà phê. Người pháp đã đem cây cà phê đến nước ta lần đầu tiên vào năm 1857 rồi tạo nên làn sóng đầu tiên về cà phê ở Việt Nam. Chiếc phin cà phê cũng dần theo thời gian kết hợp giữa phương Tây và văn hoá Á Động để trở thành nét đặc trưng là chiếc phin nhôm như hiện nay.

Bạn dễ dàng mua 1 li cà phê trên đường phố, và hầu như dùng hạt Robusta. Một số phương thức rang sẽ có thêm bơ nên mùi hương khá đặc trưng. Tuy nhiên, để cảm nhận được đúng nhất hương vị cũng như đúng với tên gọi của nó. Cà phê đen nói chung được khuyến khích không thêm bất cứ phụ liệu nào khác.

Cái thi vị của cà phê đen chính là những khoảng thời gian chậm rãi ngồi nhìn những giọt cà phê tí tách rơi xuống. Hình ảnh này đã được đưa vào lời văn, câu ca với những suy ngẫm về cuộc đời sâu sắc.

Cà phê phin không dành cho những người đang vội vã. Nên nếu là một ngày mới, hãy dậy thật sớm để hít chút không khí trong lành bên li cà phê đang nhỏ giọt. Trước khi những bận rộn lo toan của một ngày phía trước vây lấy bạn.

Ice Coffee – Cà phê đen đá

Turkish Coffee – Cà phê Thổ Nhĩ Kỳ

Đặc trưng của cà phê Thổ

Cà phê Thổ Nhĩ Kỳ đã có từ hơn 800 năm trước. Là loại cà phê thuộc dạng đun trên dụng cụ đặc biệt gọi là “Ibrik”. Cà phê phải được xay thật mịn (như bột mì) và được đun cùng với nước, cùng chút đường cho đến khi nổi bọt crema. Lớp crema càng dày cà phê càng ngon.

Cách uống đặc trưng này của người Thổ Nhĩ Kỳ mang đến hương vị rất tươi mới từ cà phê trong quá trình đun. Khi đun đòi hỏi người pha phải theo dõi liên tục không rời. Đặc biệt không khuấy cà phê cả trong lúc đun và uống.Tuỳ theo khẩu vị điều chỉnh thời gian để cà phê chiết suất càng đậm mà không bị quá lửa.

Một biến thể khác của cà phê Thổ Nhĩ Kỳ đó là cà phê cát. Đồ uống này đã được UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại.

Cách pha chế Turkish coffee

Thay vì đun trên lửa, cà phê cát dùng sức nóng của chảo cát lên đến 400ºC để vùi Ibrik vào. Người thợ sẽ khéo léo di chuyển Ibrik để đun đến khi cà phê nổi bọt Crema. Do sức nóng của cát có nhiệt độ ổn định, tiếp xúc bề mặt Ibrik sẽ cho lượng nhiệt lan toả giúp cà phê không bị sôi. Và cũng nhờ sự khéo léo của người thợ. Khi lớp crema nổi lên nhiều, họ sẽ đổ bọt ra ngay và tiếp tục thao tác đun thêm 2-3 lần cho đến khi cà phê đặc lại. Cách đun đặc biệt này cho hương vị cực kì thơm ngon và quá trình cũng thú vị.

Cà phê Thổ Nhĩ Kỳ sánh đôi với văn hóa

Dành cho những tín đồ của thuật tâm linh, thì cà phê Thổ Nhĩ Kỳ còn cực kì nổi tiếng nhờ việc bói qua cặn cà phê. Khi uống đến lộ bã cà phê ở đáy, bạn dùng đĩa đậy lên, thực hiện cầu nguyện và lật úp li lại. Người thầy bói sẽ nhìn hình dáng bã để nói cho bạn nghe những gì họ thấy. Thật hấp dẫn phải không nào?

Một điều khác thu hút mình đó chính là Ibrik. Người Thổ Nhĩ Kỳ theo đúng văn hoá tinh hoa khi cái gì cũng phải đẹp. Chính vì vậy bình Ibrik thường làm bằng đồng thau và đồng đỏ, được chạm trổ hoa văn cực kì tinh xảo và bắt mắt. Thật khó cưỡng mong muốn một lần được chiêm ngưỡng những chiếc bình này.

Nếu có dịp đến Thổ Nhĩ Kỳ, bạn đừng bỏ lỡ loại cà phê này nhé.

Cold brew – Cà phê ngâm lạnh

Cà phê Cold Brew là hình thức pha cà phê bằng việc ngâm cà phê xay trong nước lạnh. Việc chiết xuất sẽ diễn ra từ 3-24h để có một thức uống tươi mát.

Lịch sử của cold brew

Trước đây vài năm, khi hình thức này chưa xuất hiện nhiều ở Việt Nam. Mình nghĩ hầu như tất cả chúng ta đều hiểu nhầm rằng cà phê là phải pha nước nóng. Vì thế khi nghe đến cà phê ngâm nước lạnh, chắc chắn không ít người sẽ hỏi “Có đau bụng không?”.

Và chắc chắn sẽ không đau bụng bạn nhé, lại còn rất ngon nữa kìa.

Cách ngâm cà phê xuất phát từ nhu cầu thưởng thức của các thuỷ thủ người Hà Lan. Trong điều kiện thiếu nước nóng khi lênh đênh trên biển nhiều tuần. Họ đã ngâm cà phê trong nước lạnh vào các bình chứa. Phát hiện được sự mới mẻ của cách ngâm này, họ đem theo nó về đất liền.

Sau này, các thương nhân tình cờ đã đem thứ đồ uống này đến Nhật Bản. Và từ đó Nhật Bản với sự tinh tế đã cải tạo cà phê ngâm lạnh và phổ biến chúng như ngày nay.

Hương vị thanh mát

Cà phê ngâm lạnh chinh phục cả thế giới vì hương vị dịu thanh mát, ít chua và ít đắng. Khác với pha nước nóng, ngâm trong thời gian dài sẽ giúp quá trình chiết xuất diễn ra chậm rãi. Việc giải phóng cafein và những hợp chất mùi hương sẽ ít hơn trong môi trường nước lạnh. Cold brew hầu như không có mùi hoặc chỉ thoang thoảng tinh tế.

Cold Brew thường dùng hạt Arabica để có vị chua thanh cùng mùi hương. Có thể kết hợp với những hương vị khác để tạo những món đồ uống lạnh ngon miệng. Như cold brew với sữa tươi, cold brew machiato (cold brew + sữa tươi + foam sữa), cold brew cam sả (kết hợp với nước ép cam sả tươi)…

Bạn cũng có thể dễ dàng pha cold brew tại nhà vì công thức và cách làm khá đơn giản.

Drip Coffee (hay Pour-over Coffee)

Drip Coffee là phương pháp chiết xuất cà phê xuất phát từ Nhật Bản. Tuy nhiên ngày nay Drip Coffee là đồ uống cực kì được ưa chuộng tại Châu Âu. Đây được xem là 1 trong 5 phương pháp pha cà phê ngon nhất thế giới.

Với drip, cà phê được chiết xuất qua phễu lọc giấy trong bộ dụng cụ chuyện dụng.

Các bạn Barista lúc này sẽ cực kì chăm chú trong việc quan sát, điều chỉnh thao tác rót nước như thế nào cho việc chiết xuất đạt chất lượng nhất. Trông vừa thư thái nhưng lại rất tập trung và chuyên nghiệp.

Mặc dù Drip và Pour-over thường được hiểu là 1. Tuy nhiên trên thực tế sẽ có sự khác biệt giữa drip và pour – over , cụ thể là ở mặt kỹ thuật. Pour-over sẽ đòi hỏi kỹ thuật cao hơn Drip và cho hương vị tinh tế hơn. Còn lại thì nguyên lý chung của cả 2 đều như nhau.

Vậy, nếu bạn chưa từng thử qua hương vị của loại cà phê này. Đừng quên ghi nhớ khi ghé đến một quán specialty coffee quen thuộc nhé.

Hết phần 1

Tóm tắt phần 2:

Mời bạn đón xem phần 2 của Blog:

KHÁM PHÁ THẾ GIỚI ĐỒ UỐNG KHỔNG LỒ CHO TÍN ĐỒ CÀ PHÊ

PHẦN 2 – ESPRESSO VÀ CÁC BIẾN THỂ TRÊN KHẮP THẾ GIỚI.

The post KHÁM PHÁ THẾ GIỚI ĐỒ UỐNG KHỔNG LỒ CHO TÍN ĐỒ CÀ PHÊ – PHẦN 1 appeared first on Ngoi - Designer Apron & Uniform.

Hành trình của hạt cà phê cũng không nằm ngoài quy luật này, “lửa thử vàng, gian nan thử sức”. Cây cà phê, trái cà phê cho đến hạt cà phê đều phải trải qua những thử thách. Tôi luyện nên hương vị mà khiến cả thế giới tiêu thụ cuồng nhiệt loại thức uống đặc biệt này.  

Văn hóa cà phê Việt Nam từ lâu đã nổi tiếng với những ly cà phê sóng sánh, đen đậm đặc được pha chế từ hạt cà phê Robusta. Tựa như cái tên “Robust”, nghĩa là “mạnh mẽ”, hương vị của hạt này mang vị đắng đậm đà, mạnh mẽ. 

Thế nhưng, thế giới lại ưa chuộng hương vị chua thanh và hương thơm nồng nàn của hạt Arabica. Nhân bài viết hôm nay, NGÓI muốn chia sẻ với bạn một góc nhìn mới hơn về hạt Arabica. 

Nếu Robusta là một cô gái cá tính, phóng khoáng thì Arabica lại là một tiểu thư kiêu kỳ, xinh đẹp và có phần đỏng đảnh. Bạn đã sẵn sàng cùng NGÓI tìm hiểu về “cô gái” Arabica mà cả thế giới theo đuổi chưa? 

Cái nôi khởi nguồn hạt cà phê Arabica

Châu Phi là cái nôi của văn minh nhân loại. Và từ châu lục đen, loài người đã chinh phục mọi nơi trên thế giới. Thật kỳ diệu là cà phê cũng có nguồn gốc từ châu Phi như loài người. Có thể nói rằng, châu Phi là điểm khởi đầu cho hành trình tiến hóa, thay đổi và sáng tạo cho đến ngày nay của hạt cà phê. 

Hạt cà phê được phát hiện vào năm 850 Công nguyên tại vùng đất Ethiopia. Mà cây cà phê hoang dã đầu tiên được nhân loại tìm ra là Coffea arabica. So với hạt cà phê Robusta thì Arabica là bậc tiền bối, là điểm xuất phát của hành trình cà phê chinh phục thế giới. NGÓI đã thu thập một số cột mốc thời gian phát triển của hạt cà phê Arabica, bạn xem qua nhé. 

• Thế kỷ VIII: Hạt cà phê Arabica được vận chuyển từ Ethiopia đến Yemen.
• Thế kỷ XVI: Cây Arabica được mang từ Ethiopia đến Yemen. 
• Thế kỷ XVII-XVIII: Những cây cà phê Arabica phân tán ra khắp thế giới.
• Trước thế kỷ XIX: Arabica là giống cà phê duy nhất được sản xuất trên thế giới.

Từ Ả Rập, cà phê (Arabica) trở thành tôn giáo

Nhắc đến “vàng đen”, bạn sẽ nghĩ đến thứ gì đầu tiên? 

Bạn nghĩ đến dầu mỏ đúng không?

Nhưng cà phê cũng được yêu quý gọi bằng cái tên “vàng đen” đó. Có lẽ vì nó đã làm thế giới phải chao đảo khi trở thành một sản phẩm thương mại và có ảnh hưởng quan trọng đến văn hóa, tôn giáo ở một số quốc gia. Nếu từng đọc qua quyển sách Coffee Obsession của tác giả Anette Moldvaer, bạn sẽ biết cà phê không chỉ đơn giản là một thức uống mà đã trở thành “một tôn giáo”, “một văn hóa”.

“Rượu Ả Rập”

Để nói kỹ hơn về điều này, bạn hãy cùng NGÓI quay ngược thời gian về thế kỷ XVI, khi cây cà phê Arabica được vận chuyển từ Ethiopia đến Yemen. Tại đây, người dân Ả Rập đã thực sự tạo ra một cuộc cách mạng cho cà phê. Người Ả Rập gieo trồng cà phê Arabica cho đến cuối thế kỷ XIV. Họ cũng “độc quyền” cung cấp cà phê trong khoảng 100 năm. Bởi vì thế cà phê Arabica hay còn được gọi là cà phê Ả Rập. 

Ở Ethiopia, cà phê là một chất kích thích trí óc, chỉ khi đến Ả Rập, cà phê mới thật sự trở thành một thức uống. Người Ethiopia đã khám phá việc đun lá và quả cà phê trong nước sôi để lấy caffeine. Sau đó người Ả Rập biến cà phê thành thức uống bằng cách rang hạt nhân, nghiền thành bột và pha trong nước nóng. 

Đa số người Ả Rập theo đạo Hồi, họ thường xuyên phải thức đêm để cầu nguyện. Vì vậy, để giữ sự tỉnh táo, minh mẫn, họ dùng cà phê như một cách thay thế cho rượu. Kinh Koran của đạo Hồi có luật cấm uống rượu. Và khi cà phê du nhập vào châu Âu, người phương Tây gọi thức uống này là rượu Ả Rập. 

Sự xuất hiện của ngôi nhà cà phê

Ở Ả Rập, người ta không chỉ uống cà phê ở nhà mà còn hình thành các ngôi nhà cà phê – “coffee house”, tiếng Ả Rập gọi là qahveh khaneh. Tại các quán cà phê công cộng, ta có thể thấy rõ sức ảnh hưởng của cà phê. Những người tới đây không chỉ để tán gẫu, chơi cờ, cập nhật tin tức trong ngày mà còn là nơi trao đổi thông tin. Thậm chí “coffee house” được gọi là “ngôi trường của thông tuệ”. Còn ở châu Âu, quán cà phê là nơi kết nối mọi người, thúc đẩy kinh doanh và liên quan đến hoạt động chính trị. 

Nghi thức cà phê Ả Rập

Cà phê là sự rung cảm của vị giác, của khứu giác và sự thấu suốt của tâm hồn. 

     – Nhà thơ người Ả Rập Mahmoud Darwish –   

Cũng như người Nhật định hình Trà đạo thành đạo lý của dân tộc, nghệ thuật sống được truyền tải qua tách trà. Ở đất nước Ả Rập, cà phê thật sự được xem như một tôn giáo. Nghi thức cà phê Ả Rập đã được UNESCO công nhận là di sản phi vật thể của nhân loại. 

Cử chỉ tay như một sự giao tiếp

Những người phục vụ cà phê cho giới quý tộc, quan lại hoặc hoàng gia Ả Rập (được gọi là muqahwi). Họ phải vượt qua bài kiểm tra nghiêm ngặt về văn hóa, truyền thống Ả Rập mới có thể bắt đầu công việc của mình. Những cử chỉ tay của muaqahwi có thể được xem như một hệ thống giao tiếp. 

Đối với nghi thức cà phê ở gia đình, những động tác tay của bạn cũng sẽ mang hàm ý nhất định. Sau khi bạn dùng hết ly của mình, nếu không muốn uống nữa, bạn lắc ly, xoay cổ tay vài lần và đặt ly xuống. Nếu bạn muốn uống thêm tách nữa, bạn đưa ly cho chủ nhà nhưng không lắc ly. Và những người khách đến nhà, chỉ được uống tối đa 3 ly cà phê mà thôi. 

Âm thanh của sự hiếu khách

Cà phê còn trở thành một yếu tố văn hóa quan trọng của quốc gia này. Việc uống cà phê thể hiện lòng hiếu khách, sự hào phóng và hòa bình.

Bạn có biết ở Ả Rập có một âm thanh được ví von một cách lạ lùng là âm thanh của sự hiếu khách không? Đó là âm thanh từ dụng cụ xay cà phê truyền thống ở Ả Rập tên là mehbash. Chỉ cần nghe thấy âm thanh đó, bạn sẽ biết nhà nào đang tiếp khách. Trong văn hóa Ả Rập, người khách được trao cho chén cà phê thứ hai được làm ra. Chén đầu tiên được chủ nhà nếm thử để bảo đảm rằng cà phê ngon. 

Qua lịch sử của cây cà phê và câu chuyện văn hóa xoay quanh thức uống này, chúng ta có thể thấy cà phê Arabica đã tham gia xuyên suốt trong chặng đường phát triển của cà phê. NGÓI đã nói thật dài về lịch sử của hạt cà phê Arabica nói riêng và cà phê nói chung. Biết đâu bạn sẽ cảm thấy tách cà phê trên tay hôm nay sẽ có hương vị nồng nàn hơn thì sao. 

Arabica kiêu kỳ, vì đâu?

Trong làn sóng cà phê đặc sản (Specialty Coffee), Arabica luôn được đánh giá cao hơn Robusta. Hơn 70% lượng cà phê được tiêu thụ trên thế giới là Arabica. 

Bên cạnh đó, Việt Nam  đứng nhì bảng về xuất khẩu cà phê sau Brazil, nhưng 95% sản lượng xuất là hạt Robusta, hạt Arabica chỉ chiếm thiểu số. 

Từ đây, chúng ta cũng có thể đặt ra câu hỏi: “Tại sao một quốc gia đứng thứ 2 về xuất khẩu cà phê lại có sự hạn chế trong việc trồng giống Arabica?”. 

Nếu có một chiếc kính vạn hoa để nhìn vào ngành cà phê thì rất tuyệt vời đúng không nào? Bạn sẽ nhìn mọi thứ theo những góc nhìn thú vị, mới mẻ hơn bao giờ hết. Có thể bạn sẽ thấy được hạt cà phê Arabica như một “cô gái” kiêu kỳ, có phần đỏng đảnh. Vì điều kiện canh tác, khí hậu, năng suất của Arabica đều có phần khó tính hơn Robusta rất nhiều. Ở phần này, chúng ta sẽ cùng so sánh giữa các khía cạnh của cà phê Arabica và Robusta để hiểu rõ hơn tính “kiêu kỳ” của Arabica nhé!

Điều kiện canh tác của giống Arabica 

Cà phê yêu thích khí hậu ôn hòa, ẩm ướt. Chúng thường được tìm thấy xung quanh đường xích đạo, nơi có lượng mưa tương đối dồi dào. Phần lớn Robusta được trồng ở Trung, Tây Phi và một phần Đông Nam Á (Ấn Độ, Indonesia, Việt Nam). Còn Arabica phân bố chủ yếu ở Đông Phi, Trung và Nam Mỹ, chiếm khoảng 70% diện tích canh tác trên thế giới. 

Hãy tưởng tượng mảnh đất trồng cà phê giống như tòa nhà chung cư bạn nhé. Giống Arabica luôn yêu thích vị trí sinh sống cao hơn Robusta. Cụ thể, Robusta phát triển ở các vùng đất thấp từ 250-1500m với nhiệt độ trung bình hằng năm khoảng 22-26 độ C. Arabica “không sợ độ cao” nên thường phát triển ở độ cao từ 1200-1950m, nhiệt độ trung bình hằng năm thấp hơn, từ 18-21 độ C. 

Quá trình trưởng thành của Arabica chậm hơn so với Robusta. Cô nàng “kiêu kỳ” của chúng ta sẽ mất 4 năm để “cưa đổ”, ra hoa và thu hoạch. Robusta chỉ mất 2 năm để thu hoạch. Vì vậy, chi phí trồng trọt Arabica cũng cao hơn rất nhiều so với Robusta. Thời gian trưởng thành chậm hơn cho phép cây bồi đắp thêm hương vị cho hạt cà phê. Điểm này cũng làm nên sự khác biệt trong hương vị giữa Arabica và Robusta. 

Arabica ở Việt Nam

Từ đặc điểm sinh học, chúng ta có thể lý giải vì sao nước ta chưa thật sự phù hợp để canh tác Arabica. Chỉ có một số vùng đặc thù ở Việt Nam mới có thể trồng giống cây này.

Ở dải đất hình chữ S của chúng ta, cà phê Arabica phân bố ở 3 vùng chính. Tây Nguyên (Cầu Đất, Núi Min, Trạm Hành – Lâm Đồng), Bắc Trung Bộ (Phủ Quỳ – Nghệ An, Khe Sanh – Quảng Trị), Tây Bắc (Điện Biên, Lai Châu, Sơn La). Điểm chung của ba vùng là có độ cao lý tưởng, thời tiết mát mẻ phù hợp với sự sinh trưởng của giống Arabica. 

Đặc điểm địa hình núi cao, núi – sông chia cắt phức tạp. Việc trồng trọt, canh tác và thu hoạch cà phê Arabica cũng gặp không ít khó khăn. Nếu có dịp xem qua những thước phim về vùng trồng cà phê Arabica, bạn sẽ cảm nhận được địa hình trắc trở và một phần vất vả của người nông dân miền cao. Đặc biệt ở vùng này phải chịu ảnh hưởng gió lào, gió mùa đông bắc. Bởi vậy, dù là Arabica, nhưng được sinh ra ở những vùng khác nhau sẽ có cá tính và hương vị riêng.  

Arabica cũng mong manh lắm!

Với người nông dân, Arabica là thiếu nữ khó tính và cũng lắm “mong manh”. Yếu điểm của Arabica là khả năng kháng bệnh kém và nhạy cảm với sự thay đổi của thời tiết. Một phần những đặc điểm này đều do đặc tính di truyền của giống Arabica.  

Cà phê không chỉ là thức uống mà còn là ngành công nghiệp sôi động toàn cầu. Cà phê được thương mại hóa, năng suất và khả năng chống chịu sâu bệnh được xem là yếu tố tiên quyết để canh tác. Hiện nay, giống Arabica hoang dã được lai tạo để có đặc tính kháng sâu bệnh tốt hơn. 

NGÓI sẽ kể bạn nghe về những lần “bệnh nặng” của Arabica. Bạn sẽ hiểu rõ hơn về sự mỏng manh, khó chiều của chúng nhé.

Với người trồng cà phê Arabica, bệnh gỉ sắt (bệnh đốm lá) do nấm Hemileia Vastatrix gây ra. Đây là một kẻ thù đáng sợ vì khó lường, gần như không thể kiểm soát được. Điều đặc biệt là, tất cả các giống Arabica đều mang kiểu gen nhạy cảm cực kì với nấm Hemileia Vastatrix. Trong khi cây cà phê Timor, Icatu (“con lai” của Arabica và Robusta) được di truyền tính kháng bệnh cao. Giống Robusta gần như không bị loại nấm này tấn công. 

Bệnh gỉ sắt ở Arabica – Bước ngoặt cho hai quốc gia

Năm 1867, bệnh gỉ sắt đã phá hủy gần hết cây Arabica tại Sri Lanka – nguồn cung cấp cà phê lớn nhất cho nước Anh. Cũng chính lúc này, cà phê ở Sri Lanka được thay thế bằng trà. Vì thời điểm này, Sri Lanka vẫn là thuộc địa của Anh. Đồng thời trà được du nhập từ Trung Quốc sang Anh. Sau đó trà được trồng ở Sri Lanka.

Đây cũng là một bước ngoặt cho 2 quốc gia Anh và Sri Lanka. Vương quốc Anh dần tiêu thụ trà thay cho cà phê. Việc này cũng góp phần hình thành văn hóa trà đặc trưng của người Anh. Sri Lanka hiện nay là quốc gia xuất khẩu trà lớn thứ 4 thế giới, sau Trung Quốc, Ấn Độ và Kenya. Nếu bạn còn chưa biết điều này thì NGÓI nói nhỏ nè. Bạn có hay bắt gặp tên trà Ceylon ở tiệm cà phê, tiệm trà không? Ceylon cũng chính là cái tên cũ của Sri Lanka khi còn là thuộc địa của nước Anh. Vậy là bạn biết xuất xứ của loại trà mà bạn đôi lần thử qua rồi đó. 

Cơ hội cho Robusta

Bệnh gỉ sắt càn quét toàn bộ giống Arabica ở Sri Lanka, đồng thời tấn công các đồn điền cà phê ở Java năm 1876. Cà phê Robusta được “trao cơ hội” du nhập vào Đông Nam những năm 1900. 

Tiếp theo dòng thời gian, năm 1990, bệnh gỉ lá trở thành dịch bệnh toàn cầu cho cà phê Arabica. Năm 2008, 40% sản lượng cà phê ở Colombia thất thu do sự tàn phá của dịch bệnh này. Ba tỉ cây Arabica phải trồng lại để thay cho những cây đã chết. 

Vì đặc tính kháng sâu bệnh kém nên Arabica đòi hỏi nỗ lực chăm sóc từ người nông dân. Tuy vậy, sự vất vả khó khăn này sẽ được đền đáp bằng chất lượng tuyệt vời từ hạt Arabica. 

Hương vị của sự kiêu kỳ

Với khẩu vị của người Việt, hương vị của Arabica có thể bị xem là nhạt hơn, mang vị chua đặc trưng. Bên cạnh đó còn kén người uống. Nhưng thế giới lại ưa chuộng hương vị của Arabica.  

Còn nếu bạn dễ bị say cà phê hay yêu thích hương vị nhẹ nhàng thì Arabica sẽ là lựa chọn hoàn hảo. Để chắc chắn hơn về điều trên, bạn cùng tụi mình so sánh thành phần hạt Arabica và Robusta nhé.

Căn nguyên của sự khác biệt hương vị ở hai loại hạt nằm ở những thành phần bên trong hạt. Arabica có lượng lipit nhiều hơn gần 60% và lượng đường gần gấp đôi Robusta. Robusta lại có lượng caffeine và axit chlorogenic gấp đôi Arabica. Arabica là sự hòa quyện giữa vị ngọt, chua thanh, đắng nhẹ ở hậu vị và hương thơm quyến rũ. Có lẽ vì vậy mà Arabica là hương vị phức hợp, nhẹ nhàng và tinh tế. 

“Sống như hạt cà phê: điều kiện khắc nghiệt thì chất lượng càng cao” 

Cũng như mở đầu bài viết, khi trải qua những đau khổ, chúng ta sẽ có được những điều tuyệt vời nhất. NGÓI cảm thấy có sự gặp gỡ đó trong câu chuyện của hạt Arabica. Sự khó tính trong canh tác và chăm sóc là một minh chứng cho chất lượng của hạt Arabica. Hương vị tinh tế, hương thơm nồng nàn cũng được sinh ra từ sự “kiêu kỳ” trên. Điều này cũng chưa kể đến bàn tay lựa chọn, chăm sóc của người trồng cà phê. Đồng thời cả sự đầu tư, chăm chút của những người hoạt động trong chuỗi cung ứng. 

Trên đây chỉ là một phần thông tin nhỏ bé mà NGÓI tìm thấy, chọn lọc trong biển kiến thức rộng lớn về cà phê nói chung và hạt Arabica nói riêng. Nếu bạn là người sành cà phê hay barista thì hãy “giơ cao đánh khẽ” với bài viết của tụi mình nhé. 

Arabica và Robusta luôn được đặt trên bàn cân và có nhiều quan điểm khác nhau về chất lượng. Đặc biệt trong thời điểm hiện nay khi làn sóng cà phê đặc sản không chỉ ưu tiên Arabica. Chúng ta không thể phân định rõ ràng loại nào ngon, loại nào dở. Chỉ duy nhất một điều bạn cần tin, đó là tin vào vị giác và cảm nhận của chính mình. Bởi đây mới là trọng tài thực thụ, tìm cho bạn loại cà phê bạn say đắm. 

NGÓI hy vọng bài viết đã mang lại cho bạn góc nhìn mới về Arabica. Hãy chia sẻ nếu bạn thích nhé. Còn bây giờ, chào bạn, chúng ta sẽ gặp nhau trong bài viết kế tiếp. 

The post CÂU CHUYỆN CÀ PHÊ: HẠT ARABICA KIÊU KỲ appeared first on Ngoi - Designer Apron & Uniform.

Khi dấn thân vào một công việc, mình cũng sẽ bắt đầu bằng việc đọc và lấp đầy tủ sách. Barista – người pha chế cà phê cũng vậy. Họ tìm tòi, học hỏi không chỉ qua các chuyến đi về quê hương của cà phê. Barista còn phải trau dồi, nghiên cứu về kĩ thuật pha chế qua sách vở, tài liệu. 

Lấp đầy tủ sách, tại sao không?

Sách là người dẫn đường

Thật lạ là mình cảm thấy rất vui mỗi khi được ngửi mùi sách mới. Với mình, đó là thứ mùi lạ lùng pha lẫn giữa mùi giấy và mùi mực in. Có lẽ vì thế mà mình luôn thích lật giở từng trang sách, đọc và nghiền ngẫm từng câu chữ. Còn bạn thì sao?

Mình từng đọc được rằng một điều rất ý nghĩa. Đó là nếu bạn không biết 3+3=6, bạn sẽ không hiểu số 6 bằng gấp đôi 3. Đây cũng là lý do ta được dạy phép cộng trước tiên. Nếu bạn muốn học bất cứ điều gì thì đều phải học từ cơ bản rồi mới đến nâng cao. Với NGÓI, sách là một người dẫn đường giúp mình xây dựng những nền tảng kiến thức nhất định.

Hướng tới sự chuyên nghiệp

Hiện nay có nhiều trường, lớp dạy nghề barista hoặc các khóa học ngắn hạn. Nhưng những điều chúng mình chưa biết là cả một đại dương rộng lớn. Cũng có rất nhiều thứ thầy cô không cung cấp mà bạn phải gặt hái từ quá trình tự học. Barista có thể trau dồi vốn hiểu biết về lịch sử, phân loại hay văn hóa cà phê qua những đầu sách hay. 

Với một barista, kiến thức cơ bản về cà phê là chưa bao giờ đủ cả. Bạn còn phải nâng cao tay nghề, kỹ thuật pha chế của mình. Bạn sẽ học được nhiều kỹ năng rang, xay, chiết xuất. Cũng như cách phối hợp đa dạng cà phê với các nguyên liệu khác qua sách. Như vậy, đọc sách là những bước đi đầu tiên trên hành trình trở thành barista chuyên nghiệp.

Lấp đầy tủ sách cũng là một cách để barista bồi dưỡng đam mê của mình với nghề. Từ đó bạn gắn bó lâu dài và làm việc với nhiều nhiệt huyết hơn. Nếu bắt gặp điều gì đó bạn tâm đắc trong sách, bạn sẽ có thêm nhiều niềm vui để bắt đầu công việc mình yêu thích.

Khám phá những quyển sách “gối đầu giường” của barista

Cùng NGÓI dạo quanh tủ sách của barista bạn nhé.

Coffee Obsession – Anette Moldvaer

Coffee Obsession là một cuốn sách phù hợp với những ai mới tập tành tìm hiểu về cà phê, những bạn barista mới “nhập môn”. Quyển sách này đem lại cho bạn một cái nhìn tổng quát về thế giới cà phê. Bạn sẽ biết hành trình “vàng đen” di chuyển khắp các châu lục như thế nào. Cà phê không chỉ đơn giản là một thức uống mà đã trở thành “một tôn giáo”, “một văn hóa”.

Coffee Obsession chứa đựng tất tần tật về cà phê như quá trình phát triển, phân loại, giống, đặc điểm sinh trưởng, mùa thu hoạch, chế biến và bảo quản. Sách cung cấp nhiều thông tin bổ ích về thiết bị pha chế và hơn 100 công thức thức uống. Đặc biệt các kiến thức được trình bày dễ hiểu, có số liệu rõ ràng và hình ảnh tinh tế.

The world atlas of coffee: From beans to brewing – James Hoffmann

Nhắc đến “atlas”, NGÓI nghĩ ngay đến quyển sách có nhiều bản đồ địa lý về địa hình, dân số, kinh tế, nông nghiệp… The world atlas of coffee chính là quyển atlas địa lý về thế giới cà phê.

James đã viết cuốn sách bằng trải nghiệm “đi đó đây” và bằng kinh nghiệm pha chế của mình. Jame Hoffmann là người tiên phong trong lĩnh vực cà phê ở Anh. Trước khi trở thành doanh nhân, James là một barista giỏi, đã giành quán quân tại The World Barista (2007).

Tương tự như Coffee Obsession, The world atlas of coffee cũng mở ra trước mắt người đọc một bức tranh tổng quan. Nhưng quyển sách này mang tính học thuật hơn và có những lời nhận xét cá nhân chuyên sâu hơn. The world atlas of coffee hấp dẫn cũng nhờ các bản đồ địa lý, hồ sơ hương vị rất chi tiết và rất đẹp. Người đọc vì vậy có thể hình dung được đặc trưng cà phê ở từng xứ sở khác nhau. 

Quyển atlas về cà phê này sẽ đưa bạn khám phá kỹ lượng từng công đoạn “from beans to cups”. Với James Hoffmann, việc sản xuất không phải là điều duy nhất tạo nên một thức uống hoàn hảo. Tách cà phê ngon phụ thuộc rất nhiều vào cách pha chế và khẩu vị của mỗi người.

NGÓI bật mí với bạn một điều thú vị là The world atlas of coffee nhận được 4.43 sao trên cộng đồng Goodreads đấy. Đây là một cuốn sách đáng đọc, bạn nhỉ?

How to make coffee – The science behind the bean – Lani Kingston

Người ta thường ví cà phê là “đen như địa ngục, đắng như tử thần, ngọt ngào như tình yêu”. Cuốn sách How to make coffee – The science behind the bean sẽ giải thích những tính từ trên về cà phê dưới góc độ khoa học, hàn lâm.

Đúng như cái tên của mình, quyển sách đưa các bạn barista bước vào môn khoa học về cà phê. Bạn sẽ có cái nhìn sâu sắc hơn về pha chế qua kiến thức hóa học caffeine, rang, xay. Pha cà phê thì thật đơn giản nhưng để pha một cốc cà phê ngon là chuyện rất khó. Vì vậy, sách cũng cung cấp kiến thức pha chế để đạt đến hương vị tốt nhất của cà phê. 

Đặc biệt, tác giả cũng lý giải các hiện tượng xảy ra khi rang, xay hay chiết cà phê bằng kiến thức hóa học. Tỷ lệ cà phê – nước ảnh hưởng đến hương vị và mùi hương sau khi pha cũng được đề cập.

NGÓI tin rằng mỗi bạn barista đều mơ ước phục vụ cho khách hàng một tách cà phê hoàn hảo. Nắm được các kiến thức hay về cà phê cũng là một cách giúp barista tiến gần tới ước mơ.

The professional barista’s handbook – Scott Rao

Khi bạn đã nắm vững những kiến thức nền tảng về cà phê, bạn cần nhiều hơn thế. “Năm 1933, tôi bắt đầu kinh doanh cà phê, tôi đọc từng cuốn sách mà tôi tìm được. Nhưng sau khi đọc tất cả, tôi không học được nhiều về cách pha chế một tách cà phê ngon”. Đó là lý do chuyên gia cà phê Scott Rao quyết định viết The professional barista’s handbook.

Quyển sách này cũng có tính khoa học và hàn lâm như How to make coffee – The science behind the bean. Tuy nhiên các thuật ngữ như “pre-infusion”, “extraction yield”… được giải thích tỉ mỉ và kỹ lưỡng. Như cái tên The professional barista’s handbook, sách cung cấp cho barista những kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật pha chế. Dù có tính chất “handbook” nhưng sách chứa đựng rất nhiều thuật ngữ và phương pháp pha chế được đúc kết từ kinh nghiệm barista phong phú của Scott Rao. Đặc biệt, The professional barista’s handbook có các biểu đồ vị giác, rang xay và các yếu tố quan trọng để phát triển hương vị.

Để mặc tạp dề và tự tin nói rằng mình là một barista thực thụ quả là một hành trình thật dài nhưng với The professional barista’s handbook bạn sẽ được “truyền lửa” đam mê, tri thức và vững bước hơn. 

Pour your heart into it – Dốc hết trái tim – Howard Schultz

Nằm lẳng lặng bên cạnh những cuốn sách chuyên sâu, Pour your heart into it mang một màu sắc riêng. Bởi cuốn sách này không kể những câu chuyện khoa học về cà phê. Sách kể câu chuyện của người xây dựng một thương hiệu cà phê bắt đầu từ con số 0. 

Nhắc đến thương hiệu cà phê tiếng thế giới, chúng mình dễ dàng nghĩ ngay đến Starbucks. Howard Schultz là CEO của Starbucks. Ông đã góp từng viên gạch nhỏ xây dựng thương hiệu nổi tiếng này cho đến hôm nay. Một tính cách nhất quán mà chúng mình nhìn thấy ở CEO tài năng này qua trang sách, đó là đam mê. Với Howard Schultz, cà phê là đam mê. Đến với cà phê bằng một trái tim chân thành là một thông điệp mà ông muốn gửi gắm.

Nếu bạn quan tâm đến kinh doanh cà phê, đây là quyển sách dành cho bạn. Sau những cuốn sách cung cấp kiến thức, Pour your heart into it đem lại cho barista nhiều động lực và năng lượng hơn để làm việc và thực hiện ước mơ pha chế chuyên nghiệp của mình.

Brewing justice – Daniel Jaffee

Bạn tò mò về quá trình thu mua cà phê và những cuộc đời trong ngành công nghiệp này không? Những điều này sẽ được giải đáp qua cuốn sách Brewing justice của nhà xã hội học, học giả người Mỹ Daniel Jaffee.

Brewing justice là công trình nghiên cứu đời sống của nông dân trồng cà ở Mexico, cung cấp cho bạn các kiến thức kinh tế, xã hội và môi trường qua cuộc điều tra xã hội học về thương mại công bằng (fair trade). Không phải tất cả các giao dịch thương mại đều công bằng. Tuy ngành công nghiệp cà phê phát triển mạnh nhưng giá thu mua ở các nông trại vẫn chưa cao. Nông dân vẫn chưa thu được giá trị thương mại vốn có của cà phê. Vì vậy, thương mại công bằng là chiến lược nhằm giảm nghèo và phát triển bền vững. Mục đích này được thực hiện bằng cách thúc đẩy công bằng trong thương mại.

Cuốn sách đưa độc giả bước vào cuộc sống của các hộ gia đình sản xuất cà phê. Daniel Jaffee đưa ra những phân tích sâu sắc về tác động của thương mại công bằng. Brewing justice đã vẽ nên một bức tranh rõ nét về cộng đồng nông dân bản địa Zapotec ở bang Oaxaca (Mexico), họ dễ bị tổn thương trước những biến động của thị trường thế giới.

Qua góc nhìn xã hội học của Brewing justice, barista sẽ trau dồi thêm vốn hiểu biết về kinh tế – xã hội. Bạn sẽ có nhận thức đúng về hạt cà phê và quý trọng nó. Bởi những gì nó chứa đựng nhiều hơn chúng mình nghĩ. 

Hiệp hội Cà phê hảo hạng Hoa Kỳ (SCAA) có phát biểu: “Because great coffee does not just happen”. Mỗi ly cà phê không chỉ đơn giản mà có. Nó được tạo nên từ hạt cà phê chất lượng và niềm đam mê bất tận của barista. Nhuần nhuyễn các kiến thức nền tảng và kỹ thuật pha chế sẽ giúp bạn tự tin mặc chiếc tạp dề bước vào quầy pha chế và tạo nên một tách cà phê thật ngon. 

Trên đây chỉ là một trong số những cuốn sách mà chúng mình tìm được. Nếu bạn biết một tựa sách hay nào muốn chia sẻ thì hãy để lại bình luận cho NGÓI.

Hẹn bạn ở các bài viết tiếp theo về sách nhé.

The post KHÁM PHÁ TỦ SÁCH CỦA BARISTA appeared first on Ngoi - Designer Apron & Uniform.